TARİH ŞUURU

5 Şubat, 2016

q11

TARİH ŞUURU

 

Tarih, milletlerin hâtıra defteri gibidir; orada geçmiş zamanlardaki sevinçler, üzüntüler, mutluluklar, kırgınlıklar, kahkahalar, gözyaşları, kısacası insanlara âit her hâdise bulunur. Günümüzde gençlerin tuttukları hatıra defterlerinde kaydolan şeylerin en önemlileri nasıl ki duygu ve düşünceler ise, târih defterinde de durum aynıdır. Biz toplum olarak hâtıra defteri tutmaya pek de meyyal değilizdir. Gençken deli fişek bir kör âşık olduğumuz günlerde tutar, büyüyüp işe eşe çocuklara karıştığımızda ise bu faaliyetimizi ihmâl ederiz, hattâ sonradan unutur gideriz.

Milletimizin en büyük kayıplarından biri kişilerin hatırat tutmamaları, tutanların da çeşitli sebeplerle yayınlamamalarıdır. Oysa bu alışkanlığımız mevcut olsaydı, tarihimizin teferruat denilecek kısımlarını batılılardan öğrenmek zorunda kalmazdık. Mesela Çanakkale savaşının ayrıntılarını, Batılı subay ve askerlerin tuttukları günlüklerden öğrenmekteyiz.

 

Milletimizin en önemli hâtıra kaydı, Orhun yazıtlarıdır. Orada Bilge Kağan ve muhteşem vezir, Tonyukuk’un hâtıraları ve çevrelerine nasihatleri yer alır. İki ebedî taşı yan yana koyu okuduğumuzda ise sanki bir dâmat-kayınpeder çekişmesinin derinlerde kalmış izini hissederiz. Çünkü her ikisi de “Türkleri esaretten ben kurtardım” demektedir. Aslında doğrudur da, Tonyukuk’un -ki Bilge Kağan’ın kayınpederidir- dâmadına nasıl destek olduğunu biz bu taşlardan öğreniriz. Sonra kabuğuna çekilerek bengü taşını 400 kilometre öteye dikişi de hem tarihçilere hem de bize çok şeyler söylemektedir. Bu biraz da sanki kırgınlıkla Başkent Ötüken’den uzaklaşışın hikayesidir.

 

İkinci önemli tarih kaydımız Kaşgarlı Mahmud’un Araplara Türkçe öğretmek için yazdığı Divanü Lugati’t-Türk adlı sözlüktür. Bu eser bir sözlükten öte bir Türk dili ve edebiyatı ansiklopedisi gibidir. Burada sanki Kaşgarlı Araplar’a, “dil görün dil, işte muhteşem lisan budur” demektedir. Türk’ün ne kadar önemli bir millet olduğunu anlatarak başlar sözlüğe. Sözlük Türkçe-Arapça bir lügattir, Araplar okumuş ve bununla Türkçe ve Türklerin şanını öğrenmişlerdir. Bu sözlük yazıldığında dünyada sadece Arapça, Çince, Latince ve Antik Yunanca sözlükler bulunmaktadır. O tarihte (1050) İngilizce dil bile değildir.

 

Üçüncü önemli hatıratımız bir seyahatnamedir. Evliya Çelebi’nin (1611-1682) 17 yüzyılda bütün Osmanlı topraklarını gezerek tuttuğu hâtıra defteri geçmiş kültürümüz hakkında çok değerli bilgiler veren bir kaynaktır. Halep’ten Bosna’ya kadar bütün Türk topraklarıdaki adetleri, düğünleri, merasimleri, yemekleri, türküleri, bilmeceleri, kısacası bütün kültür verimlerini tek tek anlatır.

 

Bugün öncelikle gençlerimize bir târih bilincine ulaşmaları için bu eserlerden başlayarak geçmişimizi okumaları, dersler çıkararak kendileri de hatırat yazmaları düşmektedir. Tarihini bilmeyen bir gençlik yarınlara ulaşamaz. Öncelikle bilinmesi gereken ise kültür tarihimizdir ve bu eserlerde gizlidir. Bu kitapların tamamı günümüz Türkçesine çevrildi, okuyalım ve okutalım:

 

Prof. Dr. Muharrem Ergin , Orhun Abideleri, BOĞAZİÇİ YAYINLARI 

Kaşgarlı Mahmud, Divan-ü Lügati’t Türk, KABALCI YAYINLARI 

Evliya Çelebi Seyahatnamesi 1 – 10 Cilt Takım, sadeleştirme: Mümin Çevik / Üçdal Neşriyat

Dr. A. Yılmaz Soyyer

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Benzer Haberler

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

10 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

ÜLKÜ OCAKLARINDAN KUŞ EVLERİ

9 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK İŞKUR’DAN İSTİHDAM İLANI

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

10 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

ÜLKÜ OCAKLARINDAN KUŞ EVLERİ

9 Aralık
CABİR CANDOĞAN

MİSAFİR KALEM..

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

10 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

ÜLKÜ OCAKLARINDAN KUŞ EVLERİ

9 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK İŞKUR’DAN İSTİHDAM İLANI

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

9 Aralık
CABİR CANDOĞAN

MİSAFİR KALEM..

12 Kasım
MUHAMMED ÇELİK

BAKAN AHMET ARSLAN’IN KATILIMIYLA AK PARTİ MERKEZ İLÇE KONGRESİ YAPILDI

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

10 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

ÜLKÜ OCAKLARINDAN KUŞ EVLERİ

9 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK İŞKUR’DAN İSTİHDAM İLANI

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

10 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

ÜLKÜ OCAKLARINDAN KUŞ EVLERİ

9 Aralık
CABİR CANDOĞAN

MİSAFİR KALEM..

13 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

AK PARTİ UŞAK İL BAŞKANI BELLİ OLDU

10 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

ÜLKÜ OCAKLARINDAN KUŞ EVLERİ

9 Aralık
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK İŞKUR’DAN İSTİHDAM İLANI