TÜRKÇE BİR DÜNYA DİLİDİR

10 Şubat, 2016

12665695_898825520237459_1754636827_n  12695622_898825456904132_1214976958_o

TÜRKÇE BİR DÜNYA DİLİDİR

 

Türkçe, dünyanın en eski ve en yaygın dillerinden biridir. Belirlenebildiğine göre Bu gün Kore’nin kuzey kısımlarından başlayıp Hazar denizine kadar uzanan geniş bir coğrafyada doğup geliştiği düşünülmektedir. Türkçe’nin millattan bin yıl kadar önce “dil” denilecek özelliklere sahip olduğu var sayılmaktadır. Günümüze kadar gelen Orhun kitabeleri ve Selenge vadisindeki mezar taşları (M.S 5-8.yy) dilimizin Moğolistan, Altaylar ve Sibirya’da konuşulmakta, yazılmakta olduğunu ortaya koymaktadır. Miladi 11. yüzyılda yazılmış olan Divanü Lügati’t-Türk isimli Türkçe-Arapça sözlük ise o dönemde Türkçenin Hazar nehrinin batı tarafına taştığı Karadeniz’in kuzey kısımlarına kadar ulaştığını ortaya koymaktadır.

 

Divanü Lügati’t-Türk Araplara Türkçe öğretmek için yazılmış bir ansiklopedik sözlüktür. Bu sözlük yazıldığında dünya üzerinde Türkçe dışında sadece Latince, Yunanca, Arapça, Farsça ve Çince’nin sözlükleri vardı. O tarihlerde İngilizce dil, İngilizler millet bile değildiler. Amerika ise henüz vahşi Avrupalılar tarafından keşfedilip köleleştirilmemiştir.

Türkçe bu gün Yedi bağımsız devletin, 13 Özerk cumhuriyetin dilidir. Azerbaycan cumhuriyetinde konuşulan Oğuz Türkçesinin bir ağızıdır ve bunu çok rahatlıkla anlayabiliriz. Zaten Azerbaycan Türkleri ülkemizde yayınlanan kitapları anlayabilmekte, filmlerimizi izleyebilmektedirler. Aynı şekilde İran’da da konuşulan Azerbaycan Türkçesi onların bizi bizim onları rahatlıkla anlayabileceğimiz biçimdedir. Türkmenistan’da konuşulan Türkmen Türkçesi de Oğuz Türkçesidir ancak bu şiveyi tam anlamıyla bir ay içerisinde anlayabilir ve konuşabiliriz. İlk karşılaştığınız Türkmenle de yavaş tane tane konuşmak şartıyla derhal de anlaşabilirsiniz. Özbek Türkçesi biraz Farsça’nın telaffuz özelliklerini aldığı için iki ayda anlayıp konuşacağımız bir şivedir. Türkiye’ye gelen Özbek öğrenciler iki ay bile sürmeden Anadolu Türkçesini konuşup anlayabilmektedirler. Kazak ve Kırgız Türkçesi ise konuşup anlaşabilmek için bir kaç ay zaman gerektirebilecek şivelerdir. Kazakistan ve Kırgızistan’dan gelen öğrenciler birkaç aylık bir kursla bizimle anlaşabilmektedirler.

Sibirya’ya doğru çıkıldıkça orada konuşulan Türkçe’yi anlayıp konuşma derecesi de zayıflamaktadır.  Mesela Tuva, Hakas ve Altay Türkçeleri artık biz Oğuzların yazıldığı zaman daha rahat anlayabileceğimiz ama konuşulurken çok zorlanacağımız lehçeler halindedir. Elinize bir Tuva Türkçesi sözlüğü aldığınızda “ana” yerine “ava”, “akar” yerine “agar”, “ata” yerine “ada”, “acı” yerine “ajı”, “bağ” yerine “bag”, “bağla” yerine “bagla” dediklerini görürsünüz. Mesela “balık”, “balıkçı”, “baş” aynı telaffuzdadır. Biz “var” deriz onlar “var” derler. Biz yönetici deriz onlar “baş karar” derler. “beg” kelimesi hem beğ hem kayınpeder demektir. Sayoların hemen hemen tamamı aynıdır.

Biz bu binlerce kilometre uzaktaki dildaşlarımızdan maalesef ki son 20 yıldır haberdar olmuş durumdayız. Sovyetler Birliği dağılıp, dünyanın yüz karası komünist rejim dağılınca ilişkilerimiz başlamış bulunmaktadır. Tuva ve haksya dan da çok sayıda öğrenci üniversitelerimizde okumaktadır. Tuva’da yaşayan kardeşlerimiz Lamacı ve Tengricidirler. Tengricilik bizim de İslam öncesi dinimizdir. Lamacılık ise Budizm’in bir çeşidi olarak son 200 yılda oralara girmiştir. Tuvalar aynı anda hem Lamacı hem de Tengrici olmayı mümkün görmektedirler. Lamacı rahiplerle ibadet ettikten sonra bir Tengrici Kamın yani şamanın ön üne diz çöküp şifa arayabilmektedirler. Bu ilginç dildaşlarımızı tanımak hepimizin hoşuna gidecektir.

Pek çok kişi artık yurt dışına çıkmakta ve yabancı ülkelere ziyaretlerde bulunmaktadır. Bir yaz gezimizi de bu Rusya içlerinde yaşayan kardeşlerimizi görmek için pekala ayırabiliriz. Oralarda her yer yemyeşil ormanlarla kalı, cennetten bir parça sanki o bölgeler.

Gidelim ve görelim, Kazakistan’a, Kırgızistan’a, Özbekistan’a gidelim. Moğolistan’a gidip Orhun kitabelerini görelim.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Benzer Haberler

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK’TA GAZİLER GÜNÜ DÜZENLENEN ETKİNLİKLERLE KUTLANDI

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK BELEDİYESİ YÖNETİM KADROSUNDAN 2 KİŞİ GÖREVİNDEN AYRILDI

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK’TA GAZİLER GÜNÜ DÜZENLENEN ETKİNLİKLERLE KUTLANDI

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK BELEDİYESİ YÖNETİM KADROSUNDAN 2 KİŞİ GÖREVİNDEN AYRILDI

12 Kasım
MUHAMMED ÇELİK

BAKAN AHMET ARSLAN’IN KATILIMIYLA AK PARTİ MERKEZ İLÇE KONGRESİ YAPILDI

3 Ekim
MUHAMMED ÇELİK

TAŞERON SORUNU BU YIL BİTECEK

3 Mart
MUHAMMED ÇELİK

CAHAN: YARINA ÇIKACAĞIMIZIN GARANTİSİ YOK

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK’TA GAZİLER GÜNÜ DÜZENLENEN ETKİNLİKLERLE KUTLANDI

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK BELEDİYESİ YÖNETİM KADROSUNDAN 2 KİŞİ GÖREVİNDEN AYRILDI

20 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ’NDEN TÜRKİYE’DE BİR İLK

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

İYİLER HAREKETİ UŞAK’TA BULUŞTU

19 Eylül
MUHAMMED ÇELİK

UŞAK’TA GAZİLER GÜNÜ DÜZENLENEN ETKİNLİKLERLE KUTLANDI